LÃO KHOA

Thứ 3 ngày 28 tháng 05 năm 2024Lượt xem: 7576

Lão khoa và Viện dưỡng lão.

Lão khoa (Geriatrics) là một chuyên khoa tập trung vào chăm sóc sức khỏe của người cao tuổi. Mục đích của chuyên khoa này là tăng cường sức khỏe bằng cách ngăn ngừa và điều trị bệnh và khuyết tật ở người lớn tuổi.

Không có độ tuổi cố định nào mà bệnh nhân có thể được chăm sóc bởi bác sĩ lão khoa, một bác sĩ chuyên chăm sóc người già. Thay vào đó, quyết định này được xác định bởi nhu cầu của từng bệnh nhân và mức độ sẵn có của bác sĩ chuyên khoa. Điều quan trọng cần lưu ý là sự khác biệt giữa lão khoa, chăm sóc người già và nghiên cứu lão khoa (gerontology), đó là nghiên cứu về quá trình lão hóa.

* Sự khác biệt giữa người trưởng thành và người già.

Lão khoa khác với khoa y học dành cho người lớn tiêu chuẩn vì nó tập trung vào các nhu cầu riêng biệt của người cao tuổi. Cơ thể già khác với sinh lý khác với cơ thể người trưởng thành trẻ tuổi, và trong tuổi già, sự suy giảm của các hệ cơ quan khác nhau trở nên rõ ràng. Các vấn đề sức khỏe và lựa chọn lối sống trước đây tạo ra một chòm sao khác nhau về các bệnh và triệu chứng ở những người khác nhau. Sự xuất hiện của các triệu chứng phụ thuộc vào dự trữ lành mạnh còn lại trong các cơ quan. Những người hút thuốc, ví dụ, tiêu thụ dự trữ hệ hô hấp của họ sớm và nhanh chóng.

Bác sĩ lão khoa phân biệt giữa các bệnh và ảnh hưởng của lão hóa bình thường. Ví dụ, hỏng thận có thể là một phần của lão hóa, nhưng suy thận và tiểu không tự chủ thì không. Bác sĩ lão khoa nhằm mục đích điều trị các bệnh hiện diện và đạt được sự lão hóa khỏe mạnh. Bác sĩ lão khoa tập trung vào việc đạt được các ưu tiên cao nhất của bệnh nhân trong bối cảnh nhiều bệnh mãn tính và tập trung vào bảo tồn chức năng.

* Độ phức tạp tăng.

Sự suy giảm dự trữ sinh lý trong các cơ quan làm cho người cao tuổi mắc một số loại bệnh và có nhiều biến chứng do các vấn đề bình thường (như mất nước do viêm dạ dày ruột nhẹ). Nhiều vấn đề có thể kết hợp: Sốt nhẹ ở người cao tuổi có thể gây nhầm lẫn, có thể dẫn đến ngã và gãy xương đùi ("gãy xương hông").

Người cao tuổi đòi hỏi phải chú ý đặc biệt đến thuốc. Người cao tuổi đặc biệt phải chịu chế độ đa dược phẩm (dùng nhiều loại thuốc). Một số người cao tuổi bị rối loạn y tế nhiều lần; một số đã tự kê toa nhiều loại thuốc thảo dược và thuốc không kê đơn. Tính đa hình này có thể làm tăng nguy cơ tương tác thuốc hoặc phản ứng có hại của thuốc. Trong một nghiên cứu, người ta thấy rằng các loại thuốc kê toa và không kê toa thường được sử dụng cùng với những người lớn tuổi, với gần 1 trong 25 cá nhân có nguy cơ tương tác với thuốc chính. Chuyển hóa thuốc được bài tiết chủ yếu qua thận hoặc gan, có thể bị suy yếu ở người cao tuổi, và do vậy cần phải điều chỉnh thuốc.

Viện dưỡng lão (nursing home) là những khu vực, tòa nhà được xây dựng nhằm phục vụ cho việc điều dưỡng, khám chữa bệnh hay chăm sóc tập trung những người cao tuổi có hoàn cảnh về tuổi tác, sức khỏe, bệnh tật đau yếu. Viện dưỡng lão do nhà nước đầu tư xây dựng hoặc do tư nhân xây dựng. Đây là một trong những công trình mang tính phúc lợi xã hội, an sinh xã hội và có ý nghĩa đối với công tác chăm sóc người già yếu của xã hội. Thông thường thì viện dưỡng lão thường được bố trí xây dựng ở những nơi tương đối yên tĩnh, tránh xa sự ồn ào, sôi động của thành phố như vùng nông thôn, ngoại ô, đồng quê, hoặc những nơi thanh tĩnh khác.

Tại các nước có nền kinh tế phát triển, đặc biệt là ở châu Âu, châu Mỹ, châu Úc, dân số già đi sẽ gia tăng nhu cầu về các dịch vụ chăm sóc cho người già. Nếu như ở phương Đông, theo truyền thống, cha mẹ khi tuổi cao sức yếu sẽ được con cái phụng dưỡng tại nhà, thì ở phương Tây, những người cao niên được đưa vào sống trong các viện dưỡng lão hoặc các cơ sở chăm sóc người cao tuổi. Tại Hoa Kỳ, viện dưỡng lão là một cơ quan dịch vụ (dịch vụ tư nhân hoặc dịch vụ công) mang tính phúc lợi và an sinh xã hội, Những nơi này dành cho những người cao niên già yếu, không thể tự chăm sóc chính mình được nữa. Những người già có thể đến các cơ sở dưỡng lão, những cơ sở này phải có giấy phép, chứng chỉ hành nghề do cơ quan có thẩm quyền cấp.

Trong viện dưỡng lão, họ được chăm sóc về y tế với chế độ dinh dưỡng đặc biệt mỗi ngày. Tùy tình trạng sức khỏe, bệnh lý mà họ được phân thành những khu riêng biệt. Ví dụ như khu dành cho người có sức khỏe khá, khu người già yếu, hay khu cho người có sức khỏe tâm thần kém... Ở khu vực cho người già yếu, các cụ được ngồi trên xe lăn hoặc các loại ghế bành đặc biệt có bánh xe đẩy và được các điều dưỡng viên túc trực chăm sóc. Tại mỗi giường nằm đều có chuông để gọi điều dưỡng.

Ngoài việc cho người già uống thuốc chữa bệnh hoặc thuốc bổ mỗi ngày, các điều dưỡng viên còn giúp đỡ họ trong vấn đề vệ sinh cá nhân. Mọi việc khác như giặt giũ quần áo, ra giường, ăn uống, vui chơi giải trí... cũng đều có các nhân viên lo liệu. Ngoài chế độ chăm sóc chuyên nghiệp, cơ sở vật chất cũng rất tốt. Các cụ ông, cụ bà được ở trong những căn phòng riêng tươm tất, đầy đủ các tiện nghi cơ bản như giường nệm, bàn ghế, tivi, tủ lạnh. Họ có những không gian sinh hoạt chung như phòng tiếp khách, nhà cầu nguyện, nhà ăn, phòng giải trí... Hàng ngày, mỗi người đều có thời khóa biểu sinh hoạt riêng như đi bộ ngoài trời, dự buổi lễ cầu nguyện, tập thể dục, chơi trò chơi, loto, tập hát, đọc sách báo.

Bên cạnh đó, viện dưỡng lão cũng là mái nhà chung nơi người già có thể gặp gỡ và sinh hoạt cùng với những người đồng thế hệ để giảm đi nỗi cô đơn vào tuổi xế chiều. Những cụ bà mạnh khỏe có thể ngồi cùng nhau đan lát, vẽ tranh trong khi các cụ ông được đưa đi chơi trò chơi điện tử. Những buổi tiệc được tổ chức trong năm. Ở Trung Quốc, năm 1965, đã có viện dưỡng lão dành cho công nhân về hưu. Các công xã cũng có khu dưỡng lão cho người già nông thôn và viện dưỡng lão là nơi nghỉ ngơi tự nguyện, có sự hỗ trợ của nhà nước.

Ở Việt Nam, ngoài việc cơ sở vật chất còn thiếu thốn tại các nhà dưỡng lão, đa phần người ta gửi bố mẹ vào các trung tâm vì các cụ mắc bệnh về thần kinh, gia đình khó quản lý. Theo phản ánh thì tại Việt Nam chưa có nhà dưỡng lão thực thụ và Viện dưỡng lão ở Việt Nam dường như còn là một điều khá mới lạ, là một chốn đáng bỏ đi trong suy nghĩ của nhiều người. Nhưng viện dưỡng lão ở nước ngoài thì là một nơi để các cụ có thể bầu bạn với nhau, được chăm sóc y tế ...

ktk.vn st wikipedia